Sertifikasyon ve Gümrük Tarifeleri Kılavuzu

Evrensel Belgeler: Her İhracatta Zorunlu

Avrupa Birliği Pazarı

Kota yönetiminin yanı sıra AB pazarına girişte aşağıdaki gereklilikler de karşılanmalıdır:

• IOC Standartları Uyumu: Türkiye'den AB'ye ihraç edilen zeytinyağı, Avrupa Komisyonu'nun 2568/91 sayılı tüzüğüyle belirlenen kalite parametrelerine uymak zorundadır.
• Etiketleme Zorunlulukları: Ürünün sınıfı (extra virgin, virgin vb.), hasat yılı (isteğe bağlı ama önerilen), menşei ve net ağırlığı etiket üzerinde açıkça belirtilmelidir. Türkçe etiket, AB dillerine ek olabilir; ancak AB dili zorunludur.
• MRL Uyumu: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından belirlenen maksimum kalıntı limitleri (MRL) sağlanmalıdır. Pestisit kalıntıları için düzenli LOT testi yapılması önerilir.
• Organik İhracat: AB organik sertifikası (EU Organic logosu) için AB tarafından tanınan akredite bir kuruluşun (Ecocert, IMO, Control Union vb.) sertifikasyonu gereklidir.

Amerika Birleşik Devletleri Pazarı

ABD'ye zeytinyağı ihracatı, FDA (Gıda ve İlaç İdaresi) tarafından düzenlenmektedir. 2011 yılında yürürlüğe giren FSMA (Gıda Güvenliği Modernizasyon Yasası) ile yabancı üreticilere önemli yükümlülükler getirilmiştir:

• FSVP (Yabancı Tedarikçi Doğrulama Programı): ABD'deki ithalatçı, yabancı tedarikçinin FDA standartlarına uyumunu doğrulamakla yükümlüdür. Tedarikçi olarak Türk üreticinin bu sürece katılımı ve dokümantasyonu sağlaması gerekir.
• FDA Tesisi Kaydı: ABD'ye gıda ihraç eden yabancı tesislerin FDA'ya kayıt yaptırması zorunludur. Kayıt her iki yılda bir yenilenir.
• USDA Organik: "Organic" ibaresi taşıyacak ürünler için USDA National Organic Program (NOP) sertifikasyonu gereklidir. AB organik sertifikası doğrudan ABD'de geçerli değildir; ayrı akreditasyon şarttır.
• Etiketleme: İngilizce etiket, net içerik ons/gram olarak, beslenme bilgileri paneli (Nutrition Facts), alerjen bildirgesi. "Extra Virgin" ifadesi için COA ile belgelenmesi önerilir.

Tarife Notu: ABD, 2019-2020 döneminde AB kökenli bazı gıdalara ek tarifeler uygulamıştır. Türkiye menşeli ürünler bu ek tarifelerin dışında kalmıştır; bu durum, o dönemde Türk zeytinyağına rekabetçi bir avantaj sağlamıştır.

Japonya ve Güney Kore Pazarları

Japonya, zeytinyağı kalitesi konusunda son derece hassas bir pazar yapısına sahiptir. Japonya Gıda Güvenliği Komisyonu'nun belirlediği MRL limitleri AB ve ABD'den farklılaşabilmekte; ayrıca her lot için kapsamlı COA talep edilmektedir.

• JAS (Japon Tarım Standardı): Japonya'da "organik" ibaresi kullanmak için JAS sertifikasyonu zorunludur. Türkiye'de JAS akreditasyonuna sahip sertifikasyon kuruluşu sayısı sınırlıdır; bu nedenle ihracat planlamasında önceden araştırılması önerilir.
• Japonca Etiket: Japonya piyasasına yönelik ürünlerde Japonca etiket zorunludur. İthalatçı genellikle bu etiketi yerel olarak düzenler; ancak kaynaklarda doğru bilgi yer almalıdır.
• Güney Kore: KFDA (Kore Gıda ve İlaç İdaresi) düzenlemeleri kapsamında Kore dilinde etiket ve Kore standardına uygun analiz raporları gereklidir.

Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) Ülkeleri

BAE, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Umman'ı kapsayan GCC, Türk zeytinyağı için stratejik bir büyüme pazarıdır. Bu pazarda öne çıkan gereklilikler:

• Helal Sertifikası: GCC ülkelerinde satışa sunulacak zeytinyağı için Helal sertifikası zorunludur. Türkiye'de birçok akredite Helal sertifikasyon kuruluşu faaliyet göstermektedir. Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı onaylı sertifikalar GCC ülkelerinin büyük bölümünde kabul görmektedir.
• Arapça Etiket: Ürün etiketi Arapça içermek zorundadır. Bazı ülkeler bu etiketi yerel olarak yapıştırmaya izin verirken bazıları üretim aşamasında baskılı etiket talep eder.
• GSO Standartları: Körfez Standardizasyon Örgütü (GSO), zeytinyağı için kendi standardlarını belirlemiştir. IOC standartlarıyla büyük ölçüde örtüşmekle birlikte, bazı parametrelerde farklılıklar bulunabilmektedir.
• Raf Ömrü: GCC ülkelerinin büyük bölümü, ürünün ülkeye girişinde en az 6 ay (bazılarında 12 ay) kalan raf ömrü talep etmektedir.

Çin Pazarı

Çin, zeytinyağı ithalatında son on yılda en hızlı büyüyen pazarlardan biri olmuştur. Yüksek tarife oranlarına karşın, prim segmentin genişlemesi fırsatlar sunmaktadır.

• GACC Kaydı: Çin'e gıda ihraç eden yabancı tesislerin GACC (Çin Gümrük İdaresi) sistemine kayıt yaptırması ve onay alması zorunludur.
• Çince Etiket: Çin'de tüm gıda etiketleri mandarin dilli olmak zorundadır. Etiket üzerinde HS kodu uyumlu ürün tanımı, bileşenler, besin değerleri, üretim tarihi ve son kullanım tarihi yer almalıdır.
• GB Standartları: Çin'in ulusal zeytinyağı standardı GB 23347'dir. İhracatçının bu standartla uyumluluğunu belgelemesi önerilmektedir.

Organik Sertifikalar: Pazar Başına Ayrı Süreç

"Organik" ibaresinin kullanılabilmesi için her hedef pazar kendi akreditasyon sistemini uygulamaktadır:

Birden fazla pazara organik satış planlanıyorsa, eş zamanlı akreditasyon yoluna gidilmesi maliyet ve zaman açısından avantajlı olabilmektedir. Bazı sertifikasyon kuruluşları çoklu akreditasyon hizmeti sunmaktadır.

Özet Kontrol Listesi